Lezing: Het dagelijks leven in de Sovjetunie tijdens de Koude Oorlog

Dmitry Vrubel: 'Danke, Andrej Sacharow' op de Berlijnse Muur (East Side Gallery). / Foto: © Ana Raquel S. Hernandes.De Russische schrijver en Nobelprijswinnaar Aleksander Solzjenitsyn in de trein in Vladivostock, na 20 jaar ballingschap, zomer 1994. / Foto: © Evstafiev.  

Het Rode Gevaar

In het Westen leerden we vooral over het Rode Gevaar en de gruwelen van het communisme. Vooral vanaf de late jaren 40 tot midden jaren 50 vieren anticommunistische sentimenten hoogtij.

Saamhorigheid

Toch zijn er miljoenen Sovjetburgers die terugverlangen naar de stabiele jaren van het communisme, toen zij nog een baan, huis, onderwijs en medische voorzieningen hadden. Het woord ‘saamhorigheid’ komt vaak terug als je Sovjetmensen hun verhaal laat doen. Ook de beroemde datsja speelt een hoofdrol in hun dagelijks leven, evenals de vakanties naar Kazachstan, Oezbekistan, Siberië, Armenië of welk Sovjetland dan ook.

Dissidenten

Natuurlijk is er ook in de Sovjetunie kritiek op het communistische systeem, denk aan dissidenten als Aleksander Solzjenitsyn en Andrej Sacharov. Ook hun visie komt aan bod.

Spreker

Ruslanddeskundige en Oost-Europadeskundige drs. Marie-Thérèse ter Haar.

Praktisch

Datum: zondag 28 maart 2021
Tijd: 11.00-13.00 (deur Academie open 20 min. voor aanvang)
Locatie: {map19}Rusland & Oost-Europa Academie, Rijnkade 4 6811 HA Arnhem{/map}
Bereikbaarheid: openbaar vervoer en parkeren
Prijs: € 17,50 (incl. koffie/thee)

{signup710}Aanmelden 28 mrt 2021{/signup}

Lezing: Nikita Chroesjtsjov en internationale spanningen

Nikita Chroesjtsjov in mei 1961. / © Foto: John Fitzgerald Kennedy Library.Nikita Chroesjtsjov met Jacqueline Kennedy. Wenen, 3 juni 1961. / Nikita Chroesjtsjov in mei 1961. / © Foto: John Fitzgerald Kennedy Library.Foto: JFK Library Archives.

 

Nikita Chroesjtsjov

In 1953 sterft Jozef Stalin en een machtsstrijd in het Kremlin volgt. Nikita Chroesjtsjov volgt uiteindelijk Stalin op en streeft naar een beter leven in de Sovjetunie. In zijn beginperiode zoekt hij toenadering tot het Westen en gaat in de VS op bezoek, maar Washington heeft argwaan en lijkt niet klaar te zijn voor een nieuwe koers.

Politieke spanningen tussen Oost en West

De spanningen tussen Oost en West verergeren ook op internationaal gebied, waar Afrikaanse en Aziatische landen, die bezig zijn om onafhankelijk te worden, nu een speelbal worden van de kapitalistische en communistische landen. In deze lezing komen onder andere aan de orde: Egypte, de Congo, Ethiopië, Zuid-Afrika, Iran, Syrië, India, Cambodja en Vietnam.

Docent

Ruslanddeskundige en Oost-Europadeskundige drs. Marie-Thérèse ter Haar.

Praktisch

Datum: zaterdag 27 maart 2021
Tijd: 15.00-17.00 uur (deur Academie open 20 min. voor aanvang)
Locatie: {map19}Rusland & Oost-Europa Academie, Rijnkade 4, 6811 HA Arnhem{/map}
Bereikbaarheid: openbaar vervoer en parkeren
Prijs: € 17,50 (incl. koffie/thee)

{signup709}Aanmelden 27 mrt 2021{/signup}

Lezing: MH17 - Achtergronden

Bloemen en speelgoed bij de Nederlandse ambassade in Moskou voor de slachtoffers van de MH17. Op het Russische bord staat: 'We zijn geschokt. We zijn beschaamd. We rouwen.' / Foto: © Dhārmikatva.
John Kerry, Amerikaanse minister van buitenlandse zaken (2013-2017). /  Foto: © United States Department of State.
Nederlandse en Australische onderzoekers op de plek waar de MH17 is neergestort. /  Foto: © Ministerie van Defensie.

Tragedie 17 juli 2014

Na het grote drama met de MH17 op 17 juli 2014 zei premier Rutte dat de onderste steen boven zou komen. Toch weten we jaren later nauwelijks meer en lijkt de tragedie met de MH17 nog steeds deels in nevelen gehuld. Het Joint Investigation Team zoekt verder en probeert nieuwe getuigen te vinden. De relatie tussen Rusland en het Westen en tussen Rusland en de VS staat op scherp. Over de MH17-tragedie zijn vragen te over, zoals:

  • Waren er veel Russen in Oost-Oekraïne?
  • Wat deden de Amerikanen in Kiev?
  • Waarom spreken de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry en opperbevelhebber van de NAVO Philip Breedlove elkaar tegen over de toedracht van die fatale 17 juli 2014?
  • Waarom vragen niet meer mensen zich af waar de zwarte dozen zijn en als deze er zijn, wat de formatie daarvan is?
  • Waarom zegt de regering in Kiev dat radargegevens niet beschikbaar zijn?
  • Had Oekraïne zijn luchtruim niet moeten sluiten?
  • Waarom heeft Oekraïne vetorecht bij het JIT?
  • Hoe zit het met de inmenging van het Westen en van de VS in Oekraïne?

Historische achtergronden

Om de verwikkelingen rond de tragedie met de MH17 te kunnen begrijpen, moeten we zeker tien jaar terug in de geschiedenis. Geopolitieke belangen lijken een grote rol te hebben gespeeld. Deze lezing gaat uitdrukkelijk niet over de schuldvraag, maar over de verslechterde relaties tussen Rusland en het Westen na de vreselijke vliegramp. Hoe heeft het zo uit de hand kunnen lopen?

Spreker

Ruslanddeskundige en Oost-Europadeskundige drs. Marie-Thérèse ter Haar

{details}

Praktisch

Datum: zondag 4 april 2021
Tijd: 15.00-17.00 uur (deur Academie open 20 min. voor aanvang)
Locatie: {map19}Rusland & Oost-Europa Academie, Rijnkade 4, 6811 HA Arnhem{/map}
Bereikbaarheid: openbaar vervoer en parkeren
Prijs: € 17,50 (incl. koffie/thee)

{signup715}Aanmelden 4 apr 2021{/signup}

Datum: zondag 24 oktober 2021
Tijd: 15.00-17.00 uur (deur Academie open 20 min. voor aanvang)
Locatie: {map19}Rusland & Oost-Europa Academie, Rijnkade 4, 6811 HA Arnhem{/map}
Bereikbaarheid: openbaar vervoer en parkeren
Prijs: € 17,50 (incl. koffie/thee)

{signup716}Aanmelden 24 okt 2021{/signup}

{/details}

Lezing: Vredesdag 9 mei

Russische soldaten in loopgraven tijdens de Slag om Stalingrad, december 1942.  Het centrum van Stalingrad na de bevrijding, 2 februari 1943. / Foto: © RIA Novosti archive, image #602161 / Zelma / CC-BY-SA 3.0. Viering 9 mei in Moskou. / Foto: © Jessica Brandsma Viering 9 mei in Moskou. / Foto: © www.kremlin.ru
Viering 9 mei in Moskou. / Foto: © Jessica Brandsma.

Herdenken en vieren 

In 2020 herdenkt Nederland 75 jaar vrijheid. Wat 4 en 5 mei zijn voor Nederland, betekent 9 mei voor Rusland. Op 9 mei worden in Rusland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht en wordt de vrijheid gevierd. Het is traditie dat miljoenen mensen die dag de straat opgaan met een foto van hun dierbaren die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen.

28 miljoen Sovjet-slachtoffers

Iedere westerling die de afgelopen jaren op deze dag in Rusland was, zal kunnen beamen hoe indrukwekkend de viering van deze dag is. Menigeen zal gedacht hebben: Waarom is er bij ons zo weinig aandacht voor het feit dat er ca. 28 miljoen Sovjet-burgers gestorven zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog? Of: Wat zou er met Europa gebeurd zijn als Hitler niet verslagen was tijdens de Slag om Stalingrad?

Koude Oorlog

Door de Koude Oorlog is de immense bijdrage van de Sovjet-Unie in de vergetelheid geraakt en doordat het Westen onbekend is met de situatie na de val van het communisme, is herwaardering voor de Sovjet-slachtoffers van de strijd tegen Hitler tot nu toe uitgebleven.

75 jaar vrijheid

75 jaar na onze bevrijding zal er veel aandacht zijn voor de Slag om Normandië en Operatie Market Garden. Amerikanen, Canadezen, Engelsen en Polen zullen naast elkaar staan, maar waarom staan ze niet zij aan zij met burgers uit de voormalige Sovjet-Unie? Gezien de grote spanningen die de laatste jaren tussen Rusland en het Westen zijn ontstaan, is dit een unieke kans om wat kou uit de lucht te  halen.

De Sovjet-Unie en de Tweede Wereldoorlog

In deze lezing zal de nadruk liggen op de Sovjet-Unie in de Tweede Wereldoorlog. Welke rol heeft de Sovjet-Unie daarin gespeeld? Wie waren de hoofdrolspelers? Hoe verliep de samenwerking met de andere bevrijders? Waarom is de Slag om Stalingrad niet alleen voor de Sovjet-Unie, maar voor heel Europa zo cruciaal geweest?

Viering Vredesdag 9 mei in Nederland

In 2019 organiseerde de Stichting Vredesdag 9 mei voor het eerst een 9-mei-viering in Arnhem, waarbij voormalige Sovjet-burgers en Nederlanders samen over de Nelson Mandelabrug in Arnhem liepen. Op 9 mei 2020 wordt opnieuw een Vredesdag georganiseerd onder het motto 'Vrijheid en Vrede' om de relatie tussen Rusland en Europa te verbeteren. Meer informatie hierover vindt u hier.

Tips

Wilt u zich verder verdiepen in de Sovjet-Unie in de Tweede Wereldoorlog? Bekijk dan de lijst met Lees- & kijktips die de Rusland & Oost-Europa Academie speciaal voor u heeft samengesteld.

Spreker

Ruslanddeskundige en Oost-Europadeskundige drs. Marie-Thérèse ter Haar.

Praktisch

Datum: woensdag 1 april 2020 - VERVALT
Tijd: 20.00-22.00 uur
Locatie: Prismare, Atelier, Roomweg 167 D, Enschede
Prijs: € 15,-
Aanmelden: uitsluitend via de website van Volksuniversiteit Enschede

Datum: donderdag 9 april 2020 - VERVALT
Tijd: 19.30-21.30 uur
Locatie: Bibliotheek Brunssum, Rumpenerstraat 147, Brunssum
Prijs: € 3,50 voor bibliotheekleden; € 4,50 voor niet-leden
Aanmelden uitsluitend via de website van de Bibliotheek Brunssum

Lezing: Ivan Boenin

Ivan Aleksejevitsj Boenin.Ivan Boenin in 1937.

 

Russische literatuur

Ivan Boenin werd geboren in 1870 in een adellijke familie op het platteland van Midden-Rusland. Hij was bevriend met Anton Tsjechov en hij is een van de laatste belangrijke representanten van de grote 19e-eeuwse Russische klassieke literatuur.

Ballingschap

Boenin stond uiterst vijandig tegenover de machtsgreep van de bolsjewieken in 1917, die hij een ‘bloedige waanzin' noemde. De ‘Rode Terreur' maakte hij mee van dichtbij in Odessa nadat hij in 1918 Moskou verliet. Boenin had geschreven over de vreselijke gebeurtenissen van deze periode in de de geschiedenis van Rusland in zijn boek Vervloekte dagen (Het boek werd gepubliceerd in het Westen in 1925). Via Krim vluchten Boenin en zijn vrouw Vera Moeromtseva naar Parijs en later naar Grasse. Boenin stierf in 1953 in Parijs.

Nobelprijs voor de Literatuur

In 1933 kreeg Boenin als eerste Russische schrijver de Nobelprijs voor de Literatuur voor zijn Het leven van Arsenjev, een sterk autobiografische roman. De Nobelprijs werd hem toegekend 'voor het strenge kunstenaarschap waarmee hij de tradities van de klassieke Russische romankunst heeft voortgezet.'

Publicatie in Rusland

Pas in 1955 werd het oeuvre van Boenin voor het eerst na de revolutie van 1917 in zijn moederland gepubliceerd.

Tips

Wilt u zich verder verdiepen in Ivan Boenin? Bekijk dan de lijst met lees- & kijktips die de Rusland & Oost-Europa Academie speciaal voor u heeft samengesteld.

Spreker

Elena Donskaja.

Praktisch

Datum: zaterdag 20 maart 2021
Tijd: 15.00-17.00 uur (deur Academie open 20 min. voor aanvang)
Locatie: {map19}Rusland & Oost-Europa Academie, Rijnkade 4, 6811 HA Arnhem{/map}
Bereikbaarheid: openbaar vervoer en parkeren
Prijs: 17,50 (incl. koffie/thee)

{signup717}Aanmelden 20 mrt 2021{/signup}