Blog van Marie-Thérèse ter Haar 2024

Het westerse verraad van Oekraïne

januari 2024

Op zondagavond laat lopen Igor en ik door de druilerige regen op weg naar de boot aan de Rijnkade waar hij verblijft. Igor trekt een beetje met zijn rechterbeen omdat hij vanaf zijn geboorte een wervel mist in de ruggengraat.

De 38-jarige aardige en intelligente man leidde tot 24 februari 2022 zijn eigen kleine dokterspraktijk in een voorstadje van Dnjepropetrovsk (nu Dnipro). In maart belandde hij met zijn moeder in een bus naar West-Europa en kwamen ze terecht op de vluchtelingenboot aan de Rijnkade in Arnhem.
Hij hoort bij de etnisch Russische Oekraïners (Oekraïense moeder en Russische vader) die in het eerste jaar verdwaasd proberen te verwerken wat Rusland Oekraïne heeft aangedaan.

Over de Rijn hangt een laag mist en de avond is grauw, stil en somber. Zo ook ons innerlijk gestel, omdat hij deze avond wegvluchtte van heftige ruzies tussen Oekraïners onderling. De oorlog is al erg genoeg, hij kan de toenemende ruzies tussen de Oost en West-Oekraïners in zijn omgeving er nauwelijks bij hebben. De conflicten worden heftiger en de politie heeft al een paar keer slaags geraakte Oekraïners uit elkaar moeten houden op de Rijnkade.

Voor Igor zijn Oekraïners en Russen dezelfde soort Slavische mensen (anders dan de West-Oekraïners die ooit bij het Poolse of Habsburgse rijk hoorden). Al vanaf de tsarentijd leefden zijn voorvaderen samen in het Russische keizerrijk, zeg maar zoals de Friezen inwoners zijn van Nederland. In 1917 ondergingen ze gezamenlijk het communisme en noemden zich allen Sovjetburgers. Pas in 1991 werden Oekraïne en Rusland zelfstandige staten.

In maart 2022 kwamen de vluchtelingen aan in Arnhem. Het was de periode van alle blauw-gele vlaggen. Igor was dankbaar dat hij in een van de beste landen terecht was gekomen, het land van democratie, vrijheid en een warm onthaal voor alle Oekraïners. De Westerse wereld bejubelde hun leider Zelenski en, dacht Igor, als het ‘heilige’ Westen dit zo stellig vindt dan moet je je als Oekraïner wel ongelooflijk trots voelen.

Er heerste toen nog een eensgezinde sfeer onder de Oekraïners. Het tweede jaar van de oorlog begint er veel te veranderen. De onderlinge verschillen komen aan het licht. De ene vluchteling vindt werk in Nederland, de andere wil terug naar Oekraïne. De ene vluchteling is heel rijk, de ander leeft van het geld dat de Nederlandse staat hem geeft. De meeste vluchtelingen (5-7 miljoen) die naar het Westen zijn gekomen noemen zich trots Oekraïner, anderen hebben Russische roots, maar dat houd je maar voor je in deze ‘Rusland-haattijd’.

In de media komen alleen Oekraïners aan het woord die anti-Rusland zijn. Er wordt een beeld gecreëerd dat alle Oekraïners verenigd zijn. ‘Slava Úkraine’! De Oekraïners met Russische roots vragen zich af of ze niet alsnog moeten proberen naar de ingelijfde Oost-Oekrainse provincies te vertrekken, of naar Rusland waar ook 5 tot 6 miljoen Oekraïners naartoe zijn gevlucht. Voor de westers gezinde Oekraïners zijn er ondertussen steeds meer zorgen. Zelenski is de zoveelste president die hen diep teleurstelt. De immense corruptie van de rekruteringsambtenaren die jongens moeten ronselen voor het leger, is ook aanleiding tot vele heftige ruzies. De grootste schok is volgens Igor, dat David Arachamia, een vertrouweling van Zelenski, onlangs openlijk heeft gezegd dat Oekraïne en Rusland, na de eerste maand in de oorlog, na onderhandelingen in Istanboel tot een vredesakkoord waren gekomen. Oekraïne stemde in met neutraliteit (geen Navo-lid) en Rusland zou zijn troepen terugtrekken. Maar toen ze terugkwamen uit Istanboel kwam Boris Johnson naar Kiev en zei dat ze niets moesten ondertekenen en gewoon door moesten vechten. Deze onthulling zou groot nieuws moeten zijn in de Westerse wereld, zegt Igor. Maar het werd maar mondjesmaat bericht.

Bij steeds meer Oekraïners dringt het besef door dat er achter deze oorlog veel meer speelt en dat de Navo en het Westen niet altijd de beste bedoelingen hebben. Igor herhaalt telkens: “Het had al na een maand gestopt kunnen worden. Hoeveel duizenden mannen hadden dan nu nog geleefd, hoeveel duizenden mensen hadden naar hun thuisland terug kunnen keren, hoeveel mensen zouden niet getraumatiseerd zijn? Mijn volk moet bloeden voor de geopolitieke doelen van de Navo.” Diepe schaamte overvalt me voor de zoveelste keer. Ook bij ons is het besef dat de Westerse politiek voor een heel groot deel schuldig is aan dit drama nog steeds niet doorgedrongen.

Marie-Thérèse ter Haar is Rusland- en Oost-Europa-deskundige, en oprichter en eigenaar van de Rusland & Oost-Europa Academie in Arnhem. Haar streven is en blijft om een brug te slaan tussen Oost- en West-Europa. 

Reacties zijn gesloten.