Lezing: Russische schrijvers van de 19e en 20e eeuw


'Portret van Ivan Toergenev', 1874 / Ilja Repin (1844-1930) / Tretyakovgalerij, Moskou. Vasily Tropinin (1776 - 1857) / 'Portret van Alexander Poesjkin', 1827. 'Portret van Leo Tolstoi', 1887 / Ilja Repin (1844-1930) / Tretyakovgalerij, Moskou. 'Portret van Anna Achmatova', 1922 / Koezma Petrov-Vodkin (1844-1939) / Russisch Museum, St.-Petersburg.

'Grootse gedachten ontspruiten niet zozeer aan een groot verstand, als wel aan een groot gevoel.'
Fjodor Dostojevski (1821-1881), Russisch schrijver

Russische literatuur, geschiedenis en cultuur

Ruslanddeskundige Marie-Thérèse ter Haar bespreekt tijdens deze lezing een aantal grote Russische schrijvers uit de afgelopen twee eeuwen. Leer niet alleen deze schrijvers en hun werk kennen, maar ook een stukje Russische geschiedenis en cultuur.

Behoefte aan verandering

De 19e eeuw in Rusland was een eeuw van hoop op veranderingen. Over de vraag hoe de maatschappelijke hervormingen gestalte moesten krijgen, ontstonden grote geschillen. Enerzijds waren daar de slavovielen, anderzijds de westerlingen. Ook componisten en schrijvers waren in deze felle strijd verwikkeld. Zo werd bijvoorbeeld de ‘westerling’ Toergenjev het leven zuur gemaakt door de ‘slavofiel’ Dostojevski.

De 19e eeuw: de ‘gouden’ eeuw in de Russische literatuur

De lezing begint met Ruslands grootste dichter, Aleksandr Poesjkin. Russische kinderen groeien nog altijd op met de prachtige poëzie in zijn Russische sprookjes. Volwassenen genieten nu nog van zijn vloeiende, muzikale taal, zowel in Rusland als ver daarbuiten. Aleksej Tolstoj was van adellijke afkomst, maar koos er om principiële redenen voor om met en tussen de lijfeigenen te leven. Als schrijver beheerste hij vrijwel alle genres. Beide schrijvers behoren tot de ‘gouden eeuw’ in de Russische literatuur.

De 20 eeuw: grote behoefte aan verandering, ook in de literatuur

Aan het begin van de 20e eeuw wordt de Russische literatuur gekenmerkt door stromingen als het symbolisme en de beweging die zich hiertegen afzette: het acmeïsme.  Het was ook een periode van hoop op het aanbreken van een nieuwe tijd. Als snel bleek echter dat deze hoop ijdel was en veel schrijvers raakten gedesillusioneerd. Sleutelfiguren in deze periode zijn onder andere Mandelstam, Babel, Achmatova en Pasternak.

Tips

Wilt u meer weten over de grote schrijvers die in deze lezing aan bod komen? Kijk dan eens bij de lees- & kijktips voor Ivan Toergenjev, Fjodor Dostojevski, Aleksandr Poesjkin, Leo Tolstoj, Anna Achmatova, en de Boris Pasternak.

Spreker

Ruslanddeskundige en Oost-Europadeskundige drs. Marie-Thérèse ter Haar.